|
 | Agave spec. -honderdjarige aloe- (Agavaceae) |
Herkomst: meeste van de 200-250 soorten komen uit de subtropische delen van de Verenigde Staten en tropisch (midden-) Amerika. In Mexico komen de meeste soorten voor: meer dan 120. Er zijn echter ook een aantal koudebestendige soorten die uit de koudere (want noordelijker dan wel hoog gelegen) gebieden van Arizona, Texas, Mexico en andere gebieden met stevige landklimaten. In de VS komen minstens 15 soorten voor.
Beschrijving: Agave is verwant aan Yucca, maar Agave is meer vlezig of vetplantachtig (succulent) en Yucca is meer taai of droogteplant-achtig. Bij Agave staan grote succulente bladeren gegroepeerd in een spiraal rondom een korte, meestal niet zichtbare stam. Dit vormt samen de rozet. De bladeren zijn meestal dik en hard, maar ook zeer taai door de vele inwendige vezels. Sommige soorten hebben draadachtige filamenten aan de bladrand, net als enkele Yucca-soorten. Veel soorten hebben kleine scherpe tanden aan de bladranden; bij bijna alle soorten eindigt het blad in een scherpe stekel. Kleine kinderen dienen uit de buurt gehouden te worden! Deze stevige bladeren zijn zelf ook zeer langlevend. Afgezien van de allereerste bladeren leven ze net zo lang als de gehele plant. Agaves zijn vaste vetplanten die vele jaren oud kunnen worden, maar na de bloei afsterven. Veel soorten hebben dan echter wel al jonge rozetten gevormd rondom de ouderplant. Bloei zelf is meestal spectaculair, waarbij zelfs kleine soorten een centrale, metershoge bloeistengel kunnen vormen. Bij een reusachtige Agave americana kan de stengel wel 20cm dik en 13m hoog worden.
Winterhardheid: de winterhardheid van het geslacht Agave zit wat ingewikkeld in elkaar. De soorten uit de VS zijn het meest winterhard! Dit levert dus al een aardige keus op. De soorten uit de warmere delen (midden- en zuid Amerika) zijn niet winterhard. Enkele soorten hebben een zeer groot verspreidingsgebied over verschillende klimaatzones; van deze soorten zijn de noordelijkste populaties wel winterhard, maar de "warmere" niet. En aan de plant is doorgaans niet te zien of hij "warm" of "koud" is. In Nederland zie je zelden agaves in de tuin, en dat terwijl er behoorlijk veel soorten zouden kunnen, ware het niet dat ze vaak moeilijk te krijgen zijn. Vaak zijn ze ook nogal duur, waardoor experimenten in de tuin nogal een gok wordt. De sterkste soorten zijn: Agave havardiana, A. lechuguilla, A. neomexicana, A. parryi, A. utahensis. Ook te proberen zijn A. montana, A. parrasana, A. schidigera, A. striata, A. tomeyana . Vooral van A. parryi en utahensis zijn enkele variëteiten bekend uit warmere delen die duidelijk minder winterhard zijn. Ik heb zelf tot nu toe slechts geëxperimenteerd met Agave americana (want eenvoudigst te verkrijgen) en een plant waarvan ik vermoed dat het A. parryi is. Beide hebben de voor vetplanten uiterst vervelende winter van 2002-2003 net overleefd. Ze stonden in pot (!) waarin loodzware natte klei, geen enkele bescherming. Wegens omstandigheden die winter had ik geen tijd om goed voor ze te zorgen, verpotten, binnenhalen e.d. Eind februari 2003 heb ik de americana toch maar binnengehaald. In het voorjaar rotten beide precies op grondniveau helemaal af. Heb ze toen afgebroken, onderste bladeren eraf getrokken en in zand "gestekt". Binnen drie weken hadden ze wortels. Ik verwacht dat het op een goed gedraineerde plaats ook buiten in de grond moet lukken. In de jaren 80 heb ik een grote americana gehad die alledrie de elfsteden winters had overleefd. Hij heeft 8 jaar nonstop buiten gestaan, in pot weliswaar in een portiek. Hij is op gegeven moment overleden door overmaat aan water in een winter. Hij had wekenlang bij matige tot strenge vorst in kletsnatte grond gestaan. Indien u agaves wilt beschermen, bedenk dan dat bescherming tegen overmatige regen belangrijker is dan tegen kou. Bij strenge vorst bevriezen agaves volledig en worden "glazig". In tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt is de plant dan niet automatisch ten dode opgeschreven, al is het wel riskant. Bovengenoemde americana is heel vaak glazig geweest, evenals de genoemde parryi! Zeer globale regel voor Agaves: hoe harder en stijver de bladeren, hoe meer kou de plant kan verdragen.
Verzorging: uiteraard volle zon, goed gedraineerde grond met veel grof zand en/of puin erin. Bij voorkeur op verhoogd plantbed kweken, want dat is droger in de winter. Hoe droger de grond, hoe meer kou de plant kan verdragen. Ditzelfde geldt ook voor Opuntia's, Yucca's en vele andere droogteplanten.
|
|