Herkomst: Yucca komt van nature alleen voor op in Midden -en Noord Amerika. De koudebestendige, meestal stamloze soorten groeien in de Verenigde Staten in de oostelijke wouden, de Great Plains en in het Zuidelijk deel van de Rocky Mountains. De winters in deze gebieden zijn kouder dan bij ons. De grote stamvormende soorten komen meer voor in de subtropische tot tropische delen: van het Zuidoosten van de Verenigde Staten via Mexico tot in Guatamala.
Beschrijving: Yucca hoort met het geslacht Agave tot dezelfde familie van de Agavaceae. Zowel bij Agave als Yucca valt me op dat op foto's een aantal soorten binnen beide families erg moeilijk van elkaar te onderscheiden zijn. Dat ik niet de enige ben die dat moeilijk vind, blijkt wel uit het feit dat ook bij tuincentra en in talloze plantenboeken de soorten vaak fout aangeduid worden. Zo weet ik nu nog steeds niet helemaal zeker hoe Yucca gloriosa er nu eigenlijk exact uitziet: als ik op de naambordjes of bijschriften af ga, kan het ook Y. recurvifolia, flaccida, flamentosa of elephantipes zijn. Zo zijn er ook enkele Agaves waarvoor deze situatie geldt.  Er zijn meer overeenkomsten in uiterlijk tussen Agave en Yucca; het bouwplan van beide geslachten is hetzelfde. Rondom een centrale stam staan stijve, lange bladeren gegroepeerd. Hebben Agaves echter geen of een hele korte stam, bij Yucca's is de variatie groter. Yucca-soorten variëeren in verschijning van lage stamloze planten met een grasachtig uiterlijk, tot 10m grote, vertakte bomen met dikke stammen en vele rozetten. De bladeren zijn altijd smal, lang en meestal talrijk. De bladeren zijn langlevend (maar niet zo langlevend als bij Agave), bevatten net als bij Agave zeer veel vezels. Veel Yucca-soorten hebben filamenten aan de bladranden, net als sommige Agaves. De afmetingen van de bladeren verschillen behoorlijk tussen de soorten, maar hebben geen relatie tot de grootte van de hele plant. Yucca filamentosa en Y.brevifolia hebben beide ongeveer even grote bladeren, ±30cm. Maar de eerste wordt niet hoger dan 70cm, de tweede kan 15m hoog worden; in Californië staat er een van zelfs 24m hoog. De stam kan meer dan 1.5m dik worden. Een soortgelijk verschil bestaat ook tussen bijvoorbeeld Yucca glauca en Y.filifera. Bladkleur varieert van fris groen tot donkergroen, grijs of lichtblauw. Belangrijk verschil tussen beide families: Agaves bloeien slechts eenmaal in hun leven en sterven daarna, bij Yucca sterft de plant na de bloei niet af. De rozet die gebloeid heeft sterft weliswaar af, maar de plant vertakt zich eenvoudig en groeit verder.
Winterhardheid: We kennen allemaal wel de gangbare winterharde yucca's die vaak in tuinen te vinden zijn. Dit zijn vooral de soorten Y. flaccida en Y. filamentosa. Wat minder bekend is: er zijn nog veel meer Yucca's om uit te kiezen voor de exotische tuinier. Deze zijn bovendien veel mooier en exotischer dan de wat sombere planten die we thans in de tuin zetten. De volgende soorten zijn ook nog te proberen: Y.aloifolia, baccata, brevifolia, elata, harrimaniae, pallida, recurvifolia, smalliana, schidigera, schottii, thompsoniana, whipplei. Over al deze planten is inmiddels bekend dat ze strenge vorst kunnen verdragen, ook al is daarvan niet zo heel veel terug te vinden in de literatuur. Met genoemde soorten moet nog ervaring opgedaan worden in onze contreien; helaas zijn ze allemaal maar moeilijk te krijgen. Dat geldt ook voor Yucca glauca. Over deze laatste wil het even hebben. Deze plant is de meest noordelijk groeiende (in Canada als tuinplant toegepast) en meest winterharde soort. Hij heeft prachtig blad, zeer smal en stijf, tot 90cm lang. Grijsgroen van kleur, met dunne witte strepen langs de randen waaruit draadachtige filamenten ontspringen. In tegenstelling tot de gebruikelijke yucca's ziet deze plant er niet somber uit, maar juist zeer exotisch en zonnig. Hij vormt gemakkelijk uitlopers waardoor er groepjes kunnen ontstaan die erg mooi combineren met andere exoten. Hij kan dunne stammetjes maken. Waarom hij zo moeilijk te krijgen is is mij een raadsel: deze meest winterharde soort is groenblijvend tot zo'n -34ºC en kan korte tijd wel -45ºC verdragen. Ik heb er een stuk of zeven in de tuin staan op verschillende plaatsen; van onze winters trekt hij zich niets aan. Als kleine plant redelijk onopvallend, maar uiteindelijk wordt het binnen een jaar een sieraad voor de tuin. Globale regel bij Yucca: stamloze soorten zijn winterharder dan stamvormende. Toch zijn er waarschijnlijk genoeg stamvormende soorten die voldoende winterhard zijn. Zo heb ik in pot een grote plant staan, en ik vermoed dat het Y.gloriosa is. Deze plant heeft reeds 2 winters in pot buiten overleefd zonder een centje pijn. Zodra het in de winter wat zachter wordt begint hij weer langzaam te groeien. Voorjaar 2003 heeft hij gebloeid met een enorme, boomvormige bleoistengel van ruim 2 meter, vol met grote witte klokken. Ik ben thans aan het experimenteren met Y. aloifolia (vermoedelijk, bijgevoegd naambordje maakte foutief gewag van Y.glauca), brevifolia, rostrata, linearis, elata. Daarover volgend jaar meer. Verzorging: wanneer Yucca's op de juiste plaats staan, zijn het erg gemakkelijke planten en heb je er geen omkijken naar. Ze wensen volle zon, hoewel flaccida, filamentosa en glauca meer schaduw verdragen. Droge standplaats met goede drainage is het beste. Groeit goed in zowel zandgrond als kleigrond. De planten hoeven bij perfecte drainage in principe geen bescherming tegen winterkou, maar een mulchlaag is altijd goed. Veel yuccasoorten kunnen best meer vocht verdragen, maar hebben dan de neiging om iets te hard en iets te week uit te groeien. Ze verhouten dan niet optimaal. Bovendien gebeurt het vaak dat in de winters een deel van de wortels verrot door overmatig water. Dit overleven ze vaak wel (ze vormen in het voorjaar gewoon weer nieuwe wortels), maar deze planten hebben de neiging om op den duur takken af te breken of zelfs in hun geheel om te vallen. In potten heeft men dit probleem niet; men kan dan optimale doorlatende grond geven en ze in de winter goed droog houden. Yucca's doen het erg goed in potcultuur. Vermeerdering: de meeste soorten worden ingevoerd. De soorten die groepen vormen zijn gemakkelijk te delen (o.a. Y.filamentosa, glauca), stamvormende soorten kunnen daarnaast ook via stengelstek vermeerderd worden. Wordt een Yucca te hoog, dan kan men de rozet afknippen, onderste bladeren eraf trekken, stek enkele weken uit de zon laten drogen en oppotten in zeer zandige grond. Deze zal snel wortels vormen. | |||
